Rolnictwo ekologiczne – co to jest, kto w Polsce certyfikuje

Wpisany przez Ekoistka.pl - redakcja niedziela, 21 czerwca 2009 17:46

Co to jest żywność ekologiczna?
Kto w Polsce certyfikuje produkty rolnictwa ekologicznego?
Jak odbywa się przyznawanie takich certyfikatów?
Jak wygląda oznakowanie produktów rolnictwa ekologicznego?
Odpowiedź na te (a także inne) pytania dot. rolnictwa ekologicznego znaleźć można na stronie rolnictwoekologiczne:

Terminem żywność ekologiczna określa się żywność, której sposób wytwarzania jest zgodny z zasadami zawartymi w rozporządzeniu Rady (EWG) 2092/91 w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych z późniejszymi zmianami i oznacza między innymi żywność produkowaną bez użycia nawozów sztucznych i chemicznych środków ochrony roślin, przy zachowaniu żyzności gleby oraz różnorodności biologicznej.

Potocznie określenie „żywność ekologiczna” często bywa używane zamiennie z określeniem „zdrowa żywność”. Jednakże, podczas gdy pierwsze z pojęć określa żywność certyfikowaną, drugie jest nazwą stworzoną dla celów marketingowych i sprzeczne z prawem.

Dzięki stosowaniu rolnictwa ekologicznego osiąga się następujące cele:
- ochrona środowiska produkcji rolniczej tj. gleby, wody, krajobrazu (dążenie do biologicznej samoregulacji w obrębie gospodarstwa rozumianego jako system ekologiczny),
- wysoka jakość biologiczna płodów rolnych nawiązująca do właściwości produktów powstających naturalnie w przyrodzie, bez ingerencji człowieka.
Żywność ekologiczna dostępna już w wielu sklepach różni się od żywności konwencjonalnej m.in. tym, iż:
do jej produkcji nie używa się chemicznych środków ochrony roślin i nawozów sztucznych, do nawożenia dopuszczalne są m.in. nawozy zielone, kompost, obornik, minerały dostępne w przyrodzie;
w gospodarstwach ekologicznych w żywieniu zwierząt stosuje się przede wszystkim pasze z własnego, ekologicznego gospodarstwa lub dokupuje się pasze ekologiczne z dopuszczalną domieszką pasz konwencjonalnych;
ekologiczne artykuły spożywcze nie zawierają sztucznych barwników, środków zapachowych, smakowych, konserwujących.

Ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (zwana ustawą kompetencyjną), reguluje podział zadań pomiędzy poszczególne podmioty w zakresie certyfikacji i kontroli w rolnictwie ekologicznym.Zgodnie z zapisami ustawy, organami i jednostkami właściwymi w sprawach kontroli i certyfikacji są:
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ upoważniający prywatne jednostki certyfikujące do prowadzenia kontroli i wydawania certyfikatów,
- Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, która sprawuje nadzór nad jednostkami certyfikującymi w rolnictwie ekologicznym,
- upoważnione jednostki certyfikujące rolnictwo ekologiczne.

W chwili obecnej jest siedem jednostek certyfikujących, które zgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. w drodze decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostały upoważnione do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności w rolnictwie ekologicznym. Są to:

EKOGWARANCJA PTRE Sp. z o.o.
20-834 Lublin
ul. Irysowa 12/2
tel. (0-81) 742-68-64
fax (0-81) 742-83-14
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
http://www.ekogwarancja.pl/

Jednostka Certyfikująca PNG
PNG Sp. z o.o.
Zajączków koło Kielc
26-065 Piekoszów
tel. (0-41) 306-40-00
tel/fax: (0-41) 306-48-11 do 14
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
http://www.png.ecofarm.pl/

COBICO Sp. z o.o.
31-559 Kraków ul. Grzegórzecka 77
tel. (0-12) 630-90-90
fax (0-12) 416-36-46
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
http://www.cobico.pl/

BIOEKSPERT Sp. z o.o.
02-564 Warszawa
ul. Narbutta 3 A m 1
tel. (0-22) 499 53 66
fax. (0-22) 499 53 67
tel/fax (0-23) 679 70 90
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
http://www.bioekspert.waw.pl/

BIOCERT MAŁOPOLSKA Sp. z o.o.
31-503 Kraków
ul. Lubicz 25A
tel/fax (0-12) 430-36-06
e-mal: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
http://www.biocert.pl/

POLSKIE CENTRUM BADAŃ I CERTYFIKACJI S.A. ODDZ/ W PILE
64-920 Piła
ul. Śniadeckich 5
tel. (0-67) 213-82-00
tel. (0-67) 213-87-00
fax. (0-67) 213-83-84
e-mal: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

AGRO BIO TEST Sp. z o. o.
02-287 Warszawa
ul. Nowoursynowska 166
tel./fax (0-22) 847-87-39
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
http://www.agrobiotest.pl/

Przystąpienie do systemu rolnictwa ekologicznego jest dobrowolne, jednak podjęcie decyzji o przystąpieniu jest jednocześnie zobowiązaniem do bezwarunkowego przestrzegania rygorów produkcji ekologicznej, poddawania gospodarstwa kontroli, a także podporządkowania się sankcjom przewidzianym w przepisach prawa w razie naruszenia wymogów.

Certyfikacja w rolnictwie ekologicznym jest poświadczeniem przez jednostkę certyfikującą, że produkcja podlega stałej kontroli, a produkty spełniają wymogi Rozporządzenia 2092/91. Certyfikat wydawany jest po określonym czasie przestawiania gospodarstwa na rolnictwo ekologiczne. W okresie przestawiania gospodarstwo, po przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą kontroli, działa na podstawie stosownego zaświadczenia wydanego przez jednostkę certyfikującą.

Przestawianie na rolnictwo ekologiczne trwa 24 miesiące przed siewem roślin (w przypadku upraw rocznych oraz w przypadku produkcji zwierzęcej) oraz 36 miesięcy przed zbiorem produktów, w odniesieniu do upraw wieloletnich. Okres przestawiania rozpoczyna się nie wcześniej niż od daty zgłoszenia działalności w rolnictwie ekologicznym.

Aby uzyskać certyfikat rolnictwa ekologicznego należy zgłosić gospodarstwo rolnicze (jednostkę produkcyjną) do systemu rolnictwa ekologicznego. W tym celu należy złożyć wniosek o certyfikację ekologicznego gospodarstwa rolniczego wraz z załącznikami. Wypełniony formularz FZ-01/04 „Zgłoszenie działalności w rolnictwie ekologicznym” należy odesłać jednocześnie listem poleconym po jednym egzemplarzu na adres wybranej jednostki certyfikującej oraz do wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych właściwego dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy (dane teleadresowe wojewódzkich inspektoratów są na stronie IJHARS).

Formularz wniosku i zgłoszenia można otrzymać w jednostce certyfikującej (również do pobrania na stronach internetowych jednostek i na stronie IJHARS) oraz w Ośrodkach Doradztwa Rolniczego. Zgłoszeń można dokonywać przez cały rok.

Na podstawie kompletu dokumentów złożonych w jednostce certyfikującej i dokonaniu opłaty za przeprowadzenie kontroli odbywa się rejestracja gospodarstwa w systemie rolnictwa ekologicznego i wystawienie zaświadczenia niezbędnego do ubiegania się o dotacje przysługujące na mocy ustawy o rolnictwie ekologicznym. Po dwóch latach gospodarowania ekologicznego czyli po okresie przestawiania (potwierdzonego coroczną kontrolą), zaświadczenie przyjmuje formę certyfikatu, uprawniającego do dotacji oraz do oznaczania produktów jako produkty rolnictwa ekologicznego.

Rolnik w momencie złożenia wniosku do jednostki certyfikującej wpłaca opłatę wstępną. Druga część opłaty wpłacana jest przed przeprowadzeniem przez inspektora kontroli w gospodarstwie. Wysokość opłaty uzależniona jest od wielkości kontrolowanego gospodarstwa, a z cennikiem kontroli można zapoznać się w jednostce certyfikującej.


Oznakowanie produktów ekologicznych
Na całym świecie rośnie popyt na żywność wysokiej jakości wyprodukowaną pod ścisłą kontrolą jednostek certyfikujących czyli żywność ekologiczną. Podobnie jak ma to miejsce w przypadku innych "markowych" produktów, zdarzają się przypadki jej fałszowania. W związku z tym w krajach Unii Europejskiej wprowadzono system kontroli i certyfikacji produkcji ekologicznej. Graficznym odzwierciedleniem tego, że produkt został wytworzony zgodnie z tym systemem jest wspólnotowy znak „Rolnictwo ekologiczne” umieszczony na etykiecie produktu.

Na etykiecie powinny się znaleźć następujące informacje:
- nazwa i numer upoważnionej jednostki certyfikującej, której podlega producent,
- nazwa i adres producenta oraz jeśli różny – właściciela lub sprzedawcy produktu, nazwa produktu, gdzie stosowne, znak identyfikacyjny partii towaru.

Ponadto na etykiecie może zostać zamieszczony:
- napis „Rolnictwo ekologiczne – system kontroli WE”,
- wspólnotowy znak „Rolnictwo ekologiczne”.

Biorąc w sklepie do ręki produkt oznaczony w taki właśnie sposób możemy być pewni, że jest to naprawdę ekologiczna żywność, a co za tym idzie, że:
- przynajmniej 95% składników tak oznaczonego produktu zostało wyprodukowane metodami ekologicznymi,
- produkty były nadzorowane podczas procesu produkcji i przygotowania zgodnie z przyjętymi wytycznymi,
- produkty są sprzedawane bezpośrednio przez producenta lub w zamkniętych, zabezpieczonych i oznakowanych opakowaniach,
- wiadomo przez kogo, gdzie i w jakich warunkach został wytworzony produkt (na produkcie znajduje się nazwa producenta, przetwórcy i sprzedawcy oraz kod i nazwa jednostki certyfikującej).

Znakiem tym mogą oznaczać swoje produkty wszystkie certyfikowane gospodarstwa ekologiczne i certyfikowani producenci żywności. Wspólnotowe logo „rolnictwo ekologiczne” sprawia, że produkty stają się markowe.

W jaki sposób więc rozpoznać, że mamy do czynienia z produktami ekologicznymi?
Niektórzy producenci znakują swoje towary oznaczeniami stworzonymi przez siebie, tworzą jakby własne „znaki ekologiczne”. Produkty te być może są wytwarzane metodami ekologicznymi, a być może nie. Aby mieć absolutną pewność, że kupujemy produkt ekologiczny, który na każdym stadium produkcji, przygotowania i obrotu podlegał systemowi kontroli gwarantującemu zgodność z wymogami dotyczącymi produkcji ekologicznej, szukajmy znaku rolnictwa ekologicznego – wspólnotowego logo i produktów zawierających wyżej wymienione informacje.

Z kolei na stronie Wyższej Szkoły Środowiska w Bydgoszczy znaleźć można PDF-owy (57 stron) dokument o nazwie „ABC rolnictwa ekologicznego”. Z opisu zawartego na początku dokumentu wynika, że „jest to przewodnik po nazwach instytucji i organizacji, aktach prawnych oraz terminach i pojęciach związanych z rolnictwem ekologicznym”.

Na w/w stronie również umieszczone są informacje dot.:
definicji i zasad rolnictwa ekologicznego oraz systemów kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym.

IJHARS podaje, że w 2008r. nastąpił dalszy rozwój rolnictwa ekologicznego w Polsce. Przybyło 3336 producentów, co oznacza wzrost o 28 proc. Najwięcej producentów ekologicznych jest w województwach: małopolskim (2124), podkarpackim (1927), lubelskim (1609) i mazowieckim (1547). Najwięcej przetwórni ekologicznych jest w województwach: mazowieckim (37), wielkopolskim (33), lubelskim (30) i podkarpackim (19).

Komentarze

Imię/nick *
Kod   
ChronoComments by Joomla Professional Solutions

Wyślij komentarz